Licencjat? Magisterka? Doktorat?
Książka lub artykuł?

Dobrze, że jesteś! Poprawimy Twój tekst!

Artykuł


Czy język polski jest trudny? Fakty i mity o naszej mowie

Polski należy do grupy języków zachodniosłowiańskich z rodziny indoeuropejskich. Jest jednocześnie językiem urzędowym naszego kraju oraz jednym z oficjalnych Unii Europejskiej. Każdy język jest jednym z najważniejszych elementów kultury, podlegając nieustannej ewolucji związanej ze zmianami zachodzącymi w społeczeństwie. Staje się tym samym lustrem, w którym odbicie znajduje system wartości oraz aktualne tendencje kultury. Wśród wielu użytkowników języka polskiego żywe jest przekonanie o jego wyjątkowej złożoności. Z tego powodu uznawany jest za jeden z najtrudniejszych języków do nauki. W dzisiejszym artykule spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, czy to prawda.   

Dlaczego j. polski jest uznawany za trudny?

Język polski uznawany jest za jedno z największych wyzwań lingwistycznych. Skomplikowane zasady ortograficzne, trudne do wymówienia dźwięki, takie jak „sz”, „cz”, „dź”, „dż” i „ś” oraz gramatyka znacznie utrudniają przyswojenie zasad polskiego. Szczególne problemy z nauką mają obcokrajowcy, którzy nie znają innych systemów z grupy języków zachodniosłowiańskich.  

Wszystkie te trudności sprawiły, że w naszym kraju pojawiło się wiele mitów dotyczących języka polskiego i jego nauki przez obcokrajowców. Wiele osób wierzy nawet, że jest to najtrudniejszy język na całym świecie. Przyjrzyjmy się gramatyce, akcentowi oraz samogłoskom i zobaczmy, jakie są fakty!

Stopień trudności języka polskiego

Gramatyka języka polskiego

Gramatyka pozostaje najważniejszym aspektem każdego języka. Jest to zbiór najważniejszych reguł opisujących jego system. Jednym z najbardziej charakterystycznych aspektów języka polskiego jest deklinacja, czyli odmiana rzeczowników, przymiotników, imiesłowów przymiotnikowych i zaimków przez przypadki i liczby. W języku polskim wyróżniamy 7 przypadków i dwie liczby – pojedynczą i mnogą. Mnogość końcówek przysparza licznych problemów, mieszkających w naszym kraju, obcokrajowcom. Dodatkowo warto przypomnieć, iż w języku polskim rzeczowniki posiadają dodatkowo jeden z trzech rodzajów.

W języku polskim, oprócz deklinacji, istnieją również 3 koniugacje, czyli odmiany czasownika przez osoby, czasy, tryby i inne aspekty. Powstały one na bazie odmiany czasowników w czasie teraźniejszym. Ponadto posiadamy trzy czasy (przeszły, teraźniejszy i przyszły) oraz trzy tryby (oznajmujący, pytający i rozkazujący). Wszystkie te aspekty przysparzają trudności nie tylko obcokrajowcom, ale także Polakom. Szacuje się, że jedynie ok. 2% naszych rodaków jest w pełni sprawnych językowo. To właśnie złożoność gramatyczna polskiego oraz ogromna liczba zasad sprawia, że jest to jeden z trudniejszych systemów komunikacyjnych do przyswojenia. 

Akcent w języku polskim

Wielu trudności przysparza jednocześnie akcent, czyli wyróżnienie jednej sylaby przy pomocy nasilenia głosu. W języku polskim najważniejszy pozostaje akcent wyrazowy, padający na przedostatnią sylabę. Nazywany jest akcentem paroksytonicznym. Należy jednak pamiętać, że liczne wyrazy akcentujemy inaczej. Przykładowo w wyrazie „opera” pada on na literkę „o”. Dodatkowo istnieje wiele dodatkowych reguł, które znacznie utrudniają przyswojenie poprawnej wymowy. To właśnie nieregularność akcentu sprawia, że wyróżnia się na tle innych języków obcych. 

Samogłoski w języku polskim

Samogłoski to najmniejsze i niepodzielne głoski. W przeciwieństwie do spółgłosek możemy wymówić je samodzielnie. W języku polskim wyróżniamy 8 samogłosek: a, ą, e, ę, o, u, i, y. Podczas nauki problematyczne mogą okazać się głoski nosowe ą i ę, które nie występują zbyt często w innych językach. Wśród języków słowiańskich zachowały się jedynie w polskim. Co więcej, w przeciwieństwie do głosek nosowych obecnych w języku francuskim wyróżniają się asynchronicznością. Oznacza to, że początkowo wypowiadane są ustami, a aspekt nosowy pojawia się dopiero w drugiej fazie, na skutek obniżenia podniebienia miękkiego. 

Rada języka polskiego

Rozpowszechnianiem wiedzy o języku oraz ustalaniem reguł zajmuje się Rada Języka Polskiego. Jest to instytucja opiniodawczo-doradcza, która została powołana przez Prezydium Polskiej Akademii Nauk na mocy uchwały nr 17/96 z 1996 roku. W jej skład wchodzi 38 członków, wśród których znajdziemy językoznawców oraz przedstawicieli innych dyscyplin naukowych, w tym historyków sztuki, informatyków oraz fizyków. Od 2009 funkcję przewodniczącego pełni dr hab. Katarzyna Kłosińska. Zakres działania rady obejmuje wszelkie aspekty dotyczące użytkowania i rozwoju języka. Rada ma obowiązek składania sprawozdań o stanie jego ochrony nie rzadziej niż co 2 lata. 

Ile jest słów w języku polskim

Rada Języka Polskiego potwierdza, iż podanie konkretnej liczby słów jest niemożliwe, ze względu na ogromne możliwości słowotwórcze naszego języka. Szacuje się jednak, iż polski liczy wraz z odmianami i nazwami własnymi od 150 000 do 200 000 wyrazów. Najwyższe szacunki mówią jednak nawet o 350 000 wyrazów. 

Podobieństwa między językiem polskim a angielskim

Polski i angielski znacznie różnią się ze sobą pod względem gramatycznym i interpunkcyjnym. Tym, co łączy oba systemy komunikacji, jest bogactwo leksykalne. W obu językach mamy liczne synonimy, które pozwalają na urozmaicenie wypowiedzi oraz różnorodne formułowanie myśli. Warto pamiętać przy tym o zapożyczeniach, dzięki którym wiele wyrazów jest do siebie podobnych. Przed użyciem podobnie brzmiącego słowa należy jednak sprawdzić jego znaczenie słownikowe. Czasem bowiem okazuje się, iż mimo pozornego podobieństwa, wyrazy mają różne znaczenie. Wśród podobieństw można wyróżnić także ogólnie zbliżony sposób tworzenie wypowiedzi ustnych i pisemnych. 

Różnice między językiem polskim a angielskim

Język angielski i polski należą do dwóch różnych grup, przez co odnajdujemy wśród nich liczne różnice gramatyczne, interpunkcyjne i leksykalne. Angielski zaliczany jest bowiem do języków germańskich. Jedną z najważniejszych różnic jest ilość czasów. W naszym języku wyróżniamy jedynie 3, podczas gdy w angielskim jest ich aż 12. Różnice znajdziemy jednocześnie w wymowie, akcencie oraz melodii języka. Inna jest ponadto koniugacja, czyli odmiana czasowników. 

Jakie języki są trudniejsze do nauki od j. polskiego

Polski rzeczywiście jest jednym z najtrudniejszych języków do nauki dla obcokrajowców. Wśród innych skomplikowanych systemów komunikacji możemy wymienić chiński. Główna trudność mandaryńskiego wynika z faktu, iż zapis słów opiera się na piktogramach. Ponadto jest to język tonalny. Oznacza to, że znaczenie poszczególnych słów zmienia się w zależności od intonacji głosu. 

Wśród innych trudnych języków możemy wymienić również węgierski i fiński. Pierwszy z nich pełen jeszcze wyjątkowych aspektów, które sprawiły, że przez lata ciężko było przyporządkować go do konkretnej rodziny wyrazów. Wyróżnia się licznymi odmianami. Jest to język aglutynacyjny, wyróżniający się podwójną koniugacją. Natomiast fiński charakteryzuje się licznymi i rozbudowanymi zasadami gramatycznymi. Dodatkowo różni się słownictwem, które w ogóle nie przypomina innych systemów z rodziny indoeuropejskich. 

Dlaczego poprawna polszczyzna jest taka ważna?

Prawidłowe posługiwanie się językiem staje się naszą wizytówką w codziennym życiu. Nie tylko umożliwia sprawną komunikację oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia nieporozumień, ale także jest jednym z najważniejszych przejawów naszego profesjonalizmu i wykształcenia. Używanie poprawnych form jest jednym ze sposobów na potwierdzenie naszych kwalifikacji. 

Język jest równie ważny w mowie, jak i w piśmie. To właśnie dlatego korekta jest jednym z najistotniejszych etapów pracy nad tekstem. Z pomocy korektora mogą korzystać zarówno studenci, jak i pisarze oraz osoby aktywne zawodowe, przygotowujące treści na strony internetowe, targi oraz konferencje branżowe.